سازمان حقوق بشر کوروش بزرگ
برای حقیقت، کرامت انسان و حقوق برابر
سازمان حقوق بشر کوروش بزرگ با هدف مستندسازی نقض حقوق بشر، حفظ صدای قربانیان، پیگیری پروندههای فوری و کمک به گسترش فرهنگ حقوق بشر و پاسخگویی شکل گرفته است.
ما بر این باوریم که دفاع از حقوق بشر نباید تابع وابستگی سیاسی، دینی، قومی، جنسیتی یا اجتماعی افراد باشد.
حقوق بنیادین انسان متعلق به همه است و هیچ فرد یا گروهی نباید از حمایت حقوق بشری محروم شود.
حقوق بشر گزینشی نیست.
چرا به این سازمان نیاز داریم؟
ایران امروز با یکی از شدیدترین بحرانهای حقوق بشری تاریخ معاصر خود روبهروست. اعدام، بازداشتهای خودسرانه، ناپدیدسازی قهری، شکنجه و بدرفتاری، خشونت جنسی، مجازاتهای بدنی، سرکوب اعتراضات، فشار و تبعیض علیه زنان، زندانیان سیاسی و عقیدتی، اقلیتهای دینی و قومی و محدودیت آزادی بیان، تجمع و تشکل، از مهمترین موارد نقض حقوق بشر در ایران به شمار میروند. گزارشهای حقوق بشری همچنین از ادامه مجازاتهایی چون شلاق و دیگر اشکال رفتار غیرانسانی خبر دادهاند. Amnesty International
در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، دامنه سرکوب و خشونت حکومتی ابعاد گستردهتری یافت. اعتراضات سراسری که از اواخر دسامبر ۲۰۲۵ آغاز شد، با استفاده گسترده از نیروی مرگبار، بازداشتهای جمعی، ناپدیدسازی، شکنجه و برخورد شدید با معترضان و شهروندان همراه شد. سازمانهای حقوق بشری از کشته و زخمی شدن هزاران نفر سخن گفتهاند و تأکید کردهاند که به دلیل قطع اینترنت، محدودیت دسترسی به اطلاعات و فشار بر خانوادههای قربانیان، تعیین شمار واقعی قربانیان همچنان دشوار است. Human Rights Watch
در چنین شرایطی، ثبت حقیقت، شناسایی قربانیان، حفظ اسناد و شهادتها، مستندسازی دقیق پروندهها و انتقال اطلاعات قابل تأیید به نهادهای معتبر حقوق بشری و بینالمللی، اهمیتی بیش از هر زمان دیگری یافته است.
ثبت حقیقت
موارد نقض حقوق بشر باید دقیق،
مستند و تا حد امکان قابل راستیآزمایی ثبت شوند.
حفظ اسناد
اسناد امروز میتوانند پایه حقیقتیابی،
دادخواهی و پاسخگویی در آینده باشند.
حمایت از قربانیان
پشت هر پرونده یک انسان،
یک خانواده و یک داستان واقعی قرار دارد.
پاسخگویی
عاملان نقض حقوق بشر باید بر پایه اسناد
و در یک روند مستقل و عادلانه پاسخگو باشند.
حقوق بشر گزینشی نیست
حقوق انسان به عقیده، وابستگی سیاسی یا هویت او بستگی ندارد.
قربانی نقض حقوق بشر، صرفنظر از اینکه چه کسی است، به چه گروهی تعلق دارد یا چه دیدگاهی دارد، باید از حقوق بنیادین انسانی برخوردار باشد. نمیتوان از آزادی بیان یک گروه دفاع کرد اما آزادی بیان گروه دیگر را نادیده گرفت. نمیتوان شکنجه را برای دوستان و همفکران محکوم کرد اما در برابر شکنجه مخالفان یا کسانی که با آنان اختلاف داریم سکوت کرد. نمیتوان برای یک گروه خواهان دادرسی عادلانه بود اما همین حق را از گروهی دیگر دریغ کرد.
حقوق بشر زمانی معنا دارد که برای همه انسانها باشد.
نگاه ما به تاریخ حقوق بشر
تاریخ را نه انتخاب میکنیم و نه تحریف
یکی از اهداف سازمان حقوق بشر کوروش بزرگ، بازخوانی دقیق و مستند تاریخ حقوق بشر در ایران و جهان است. تاریخ حقوق بشر را نمیتوان تنها از یک دوره آغاز کرد
یا فقط بخشهایی از آن را که با دیدگاه ما سازگار است برجسته ساخت.
کوروش بزرگ
میراث داد، مدارا و فرمانروایی
استوانه کوروش یکی از مهمترین اسناد بازمانده از دوران هخامنشی است. در این متن از بازسازی نیایشگاهها، بازگرداندن پیکرههای مذهبی و بازگشت برخی مردمان جابهجا شده سخن گفته میشود.این سند در دوران معاصر به نمادی از مدارا، داد و شیوه انسانیتر فرمانروایی تبدیل شده است. با این حال، از دیدگاه تاریخی باید میان استوانه کوروش و مفهوم مدرن «اعلامیه حقوق بشر» تفاوت قائل شد.
شناخت دقیق تاریخ برای ما همان اندازه اهمیت دارد که پاسداشت میراث آن.
۱۹۴۸
اعلامیه جهانی حقوق بشر
پس از تجربه ویرانگر جنگ جهانی دوم، جامعه بینالمللی برای ایجاد مجموعهای مشترک از حقوق بنیادین انسان تلاش کرد. در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸، مجمع عمومی سازمان ملل متحد اعلامیه جهانی حقوق بشر را تصویب کرد. این اعلامیه بر حقوقی چون زندگی، آزادی، امنیت، برابری در برابر قانون، آزادی اندیشه و مذهب، آزادی بیان و حق برخورداری از دادرسی عادلانه تأکید کرد.
تهران ۱۹۶۸
نخستین کنفرانس بینالمللی حقوق بشر سازمان ملل
در سال ۱۹۶۸، تهران میزبان نخستین کنفرانس بینالمللی حقوق بشر سازمان ملل متحد شد. نمایندگان ۸۴ کشور در این کنفرانس حضور داشتند و «اعلامیه تهران» در پایان نشست به تصویب رسید. شاهدخت اشرف پهلوی به ریاست این کنفرانس انتخاب شد. این رویداد یکی از نقاط مهم حضور ایران در تاریخ بینالمللی حقوق بشر در قرن بیستم بود.
تاریخ باید کامل روایت شود
پاسداشت نقاط روشن تاریخ به معنای نادیده گرفتن نقض حقوق بشر در هیچ دورهای نیست. یک سازمان حقوق بشری باید بتواند هم دستاوردها را ثبت کند و هم موارد نقض حقوق بشر را، صرفنظر از اینکه در چه دورهای یا توسط چه حکومت، گروه یا جریانی رخ دادهاند. برای ما، حقیقت تاریخی بر مصلحت سیاسی مقدم است.
چرا امروزسازمان حقوق بشر کوروش بزرگ ؟
بحران حقوق بشر ایران تنها مجموعهای از اعداد و گزارشها نیست.
پشت هر حکم اعدام، هر بازداشت، هر مورد شکنجه، هر ناپدیدسازی و هر خانواده دادخواه، زندگی یک انسان قرار دارد.
حجم موارد نقض حقوق بشر در ایران گسترده است و هیچ سازمانی به تنهایی نمیتواند تمام پروندهها را ثبت، بررسی و پیگیری کند.
به همین دلیل، ایجاد ظرفیتهای بیشتر برای مستندسازی، راستیآزمایی، حفظ شواهد، پیگیری پروندههای فوری و ارتباط با نهادهای حقوق بشری ضروری است.
اصول سازمان حقوق بشر کوروش بزرگ
استقلال
فعالیت حقوق بشری نباید تابع منافع
یک حزب، جریان یا گروه سیاسی باشد.
حقوق برابر برای همه
هویت، باور یا موضع سیاسی فرد
نباید تعیین کند که آیا حقوق انسانی او
مورد حمایت قرار میگیرد یا نه.
راستیآزمایی
اطلاعات باید تا حد امکان
بر پایه سند، شهادت، منابع قابل بررسی
و روشهای حرفهای مستندسازی ثبت شوند.
کرامت انسانی
قربانیان نباید به عدد،
تصویر یا ابزار تبلیغاتی تبدیل شوند.
کرامت انسان در مرکز فعالیت ما قرار دارد.
محرمانگی و امنیت
حفظ امنیت قربانیان،
شاهدان و خانوادههای آنان
بر انتشار اطلاعات مقدم است.
پاسخگویی
عاملان نقض حقوق بشر،
صرفنظر از جایگاه یا وابستگی آنان،
باید در یک روند مستقل و عادلانه پاسخگو باشند.
کاری که ما انجام میدهیم
ثبت حقیقت، حفاظت از انسان و حفظ اسناد
مستندسازی
ثبت و بررسی بازداشت،
شکنجه، اعدام، ناپدیدسازی،
سرکوب و دیگر موارد جدی نقض حقوق بشر.
پروندههای فوری
شناسایی افرادی که در معرض اعدام،
شکنجه، ناپدیدسازی
یا خطر فوری جانی قرار دارند.
دادخواهی
حفظ اسناد و شهادتهایی
که میتوانند در آینده
برای حقیقتیابی و پاسخگویی اهمیت داشته باشند.
گزارشهای حقوق بشری
تهیه گزارشهای موضوعی
و دورهای بر پایه اطلاعات
قابل بررسی و مستند.
پیگیری بینالمللی
ارائه اطلاعات مستند
به نهادها و سازوکارهای معتبر
بینالمللی حقوق بشر در موارد مقتضی.
آموزش و حافظه تاریخی
معرفی تاریخ حقوق بشر
و حفظ تجربه قربانیان
برای نسلهای آینده.
حقیقت برای همه، حقوق برای همه
سازمان حقوق بشر کوروش بزرگ
از یک اصل بنیادین آغاز میکند:
حقوق بشر گزینشی نیست
حق زندگی، آزادی، امنیت، آزادی بیان، آزادی باور، دادرسی عادلانه و برخورداری از کرامت انسانی متعلق به همه انسانهاست. نه عقیده سیاسی، نه دین، نه قومیت، نه جنسیت و نه جایگاه اجتماعی
نباید ارزش حقوق انسانی یک فرد را تعیین کند. هدف ما دفاع از یک گروه در برابر گروه دیگر نیست؛ هدف ما ثبت حقیقت، دفاع از حقوق انسان و کمک به شکلگیری فرهنگ عدالت و پاسخگویی است.
مناع و اسناد
سازمان ملل متحد – اعلامیه جهانی حقوق بشر
سازمان ملل متحد – کنفرانس بینالمللی حقوق بشر تهران، ۱۹۶۸
موزه بریتانیا – استوانه کوروش
دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد
Human Rights Watch
Amnesty International
